Hội đồng bào cả nước,
tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng,
tạo phá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được.
Trong những quyền ấy có quyền được sống,
quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.
Lời bất hủy ấy ở trong bản Thuân ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ.
Suy luận ra,
câu ấy có ý nghĩa là
tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng,
dân tộc nào không có quyền sống,
quyền sung sướng và quyền tự do.
Bản Diên Ân,
Nhân quyền và Dân quyền của cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói,
Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi.
Đó là những lời phải không ai chối cãi được.
Thưa mọi người,
hơn 80 năm nay,
bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do,
bình đẳng, bá tái,
đếm cướp đất nước ta,
áp bức đồng bào ta,
hành động của chúng,
cái hành của nhân đạo và chính nghĩa.
Vì chính trị,
chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một thuyết tự do dân tỉu nào.
Chính thư hành những luật pháp giả nát,
Chính lập
ba chế độ khác nhau ở Trung,
Nam, Bắc
để ngăn cản việc thống nhất nước nhà của ta,
để ngăn cản dân tộc ta đoàn kết.
Chính lập ra nhà tù nhiều hơn cơ học,
Chính thẳng tay giám giết nhiều dân nước thương nổi của ta.
Chính tâm các cuộc thường nghĩa của ta tâm hình để máu,
chính ràng buộc dư liên thi hành chính sách huyên nhân,
chứng dịch thuốc huyên,
rượu cơm để làm cho nội dân ta suy nghiệp.
Về kinh tế,
chúng bắt lột dân ta đến chuyên tùy,
khiến cho dân ta nghèo nạn,
khói thốn, chế phốn,
nước ta xây xác tiêu điều.
Chúng cướp không nguồn đất,
hầm mỏ nguyên liệu.
Chúng giữ độc quyền yên giới đặc,
chút cảm và nhập cảm.
Chúng đặt ra hàng căm thủy thuế vô lý,
làm cho dân ta,
nhất là dân cầy và dân biên,
tở nên bận cục.
bận cụm.
Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên,
chúng bóp lột công nguyên ta một cách
vô cùng tàn nhẫn.
Mùa thư năm 1940,
Pháp chích Nhật đến Trầm Lăng,
Đông Dương để mở thêm căn cứ đánh
thì bọn Phúc Chiến Pháp quỳ với đầu hàng,
mơ cửa nước ta rớt nhặt.
Từ đó,
dân ta chịu 2 tầng chiếm sích
Pháp và Nhật.
Từ đó dân ta còn cực khổ, nghèo nạn.
Kết quả là cuối năm ngoái,
sang đầu năm nay,
từ Quảng Thị đến Bắc Kỳ,
hơn 2 triệu đồng bào ta bị chết đói.
Ngày 9 tháng 3 năm nay,
Nhật cướp khí giới của tôn đồ thắp,
bọn thực dân thắp hoặc là bò chay hoặc là đồ hạt.
Thế là chẳng những tính không bảo hộ được ta trái lại.
Trong 5 năm chúng đã *** ta 2 lần cho Nhật.
Tiếp ngày 19 tháng 3,
biết bao lần Việt Minh đã kêu gọi người Pháp liên minh để chống Nhật,
bọn thực chiến Pháp đã không tác ứng,
lại thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn nữa.
Thậm chí, đến khi thua trại,
chính quản nhận tâm giết nốt số đông tù chính trị ở Yên Bái và Cao Bằng.
và các bạn.
Tuy vậy,
đối với người Pháp,
đồng bào ta vẫn giữ một thái độ khoan hồng và nhân đạo.
Sau cuộc biến đồng ngày 9 tháng 3,
Việt Minh đã giúp cho nhiều người Pháp chạy qua biển Thủy,
lại cứu cho nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật
và bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ.
Sự thật là từ mùa thu năm 1940,
nước ta đã thành thuộc địa của Nhật,
chứ không phải thuộc địa của khác nữa.
Khi Nhật thàn bằng đinh,
thì nhân dân cả nước ta đã nô dậy dành chính quyền lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Sự thật là dân ta đã lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp.
Pháp chạy,
Nhật hàng,
vua bào đài khói đi.
Dân ta đã đánh đổ các trường trích thực dân gần 100 năm nay để gây dịnh nên nước Việt Nam độc lập.
Nhân ta lại đánh đột đế độ quân chủ năng mươi thế kỷ mà lập nên đế độ
dân chủ công hòa.
Đối với kê minh chính tội,
lâm thầy chính phủ của nước Việt Nam mới,
đại biểu chức toàn dân Việt Nam
tuyên bố khóc ly hẳn quan hệ với khóc,
Pháp
cho bỏ hết những tuyệt vụ mà
Pháp đã ký về nước Việt Nam,
cho bỏ tất cả mọi đặc quyền của Pháp trên đất nước Việt Nam.
Còn dân Việt Nam chuyên bí mật lòng,
chuyên quyết chấm lại ân bưu của Bộ Thực tiếp Pháp.
Chúng tôi tin rằng
các nước đồng đông đã
công nhận những nguyên tắc dân tộc bình đẳng ở các hội nghị.
Tôi hay rằng cả cựu trung sơ quyết không thể không công nhận
quyền độc lập
của dân Việt Nam.
Một dân tộc đã gian giúp cống ách nơ lề của Pháp hơn 80 năm nay.
một dân tộc đã gian rớt bí một xe đồng đinh chẳng xác chức mấy năm nay.
Dân tộc đó phải được tự do,
dân tộc đó phải được độc lập.
Kỳ hình này trên,
chính đây,
chính phủ lâm hồn của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa,
Kỳ Vĩ Đại Trọng tuyên bố với thế giới rằng
nước Việt Nam có quyền thường tự do và độc lập,
và sự thật đã thành một nước tự do độc lập.
Toàn thủ dân tộc Việt Nam tiết đem tất cả tinh thần và lực lượng,
tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập ấy.