Chuyện Ăn Khế Trả Vàng
Ngày xưa,
có hai anh em trai nhà kia
Cha mẹ mất sớm,
để lại một cơ ngơi rộng rãi khang trang
Cha mẹ vừa nằm xuống,
người anh đã vội vã chia gia tài
Vốn tính tham lam,
ích kỷ,
vợ chồng người Anh dành hết nhà,
cửa,
ruộng vườn,
trâu bò, gà, vịt.
Thậm chí,
cả đến son nồi, chén, dĩa,
người Anh cũng không để cho em mình một thứ gì.
Phần của người em chỉ là một mảnh vườn nhỏ,
đất đai khô cằn,
chỉ có cỏ dại và một cây khế mọc trên mảnh vườn ấy.
Vợ chồng người em lấy đất rác vách,
lấy cỏ lợp mái,
dựng một tấp lèo nhỏ che nắng mưa.
Ngày ngày họ thức dậy từ sớm tin mơ.
Chồng đi cày thuê cuốc mướng,
vợ phải mò cua bắt ốc để kiếm sống.
Tùy khổ cực vất vả,
nhưng người em vẫn vui vẻ,
không oán trách,
cũng không xin sỏ vay mượn của anh chị tí gì.
Người em nói với vợ,
Mình à,
chúng ta có sức khỏe,
chịu khó làm ăn thì không sợ đói đâu.
Năm ấy,
cây khế ra thật là sai.
Trái nào cũng to,
mọng nước và ngọt liệm.
Vợ chồng người em mừng lắm.
Sáng nào chị vợ cũng đội một thúng đầy khế ra chợ
mà chỉ thoáng chốc đã bán hết ngay.
Nhờ vậy,
cuộc sống của người em đỡ chật vật.
Một hôm,
có con chim lạ từ đầu bay đến đầu trên cây khế.
Nó chọn những trái khế to nhất,
mỏng nhất.
Nhưng trái nào nó cũng mổ vài miếng rồi bỏ.
Chỉ một lúc,
khế đã rơi xuống đầy gốc cây.
Nhìn những trái khế vùng vải khắp sân,
người em xót xa quá,
bèng nói với chim,
Chim ơi,
nhà tôi nghèo lắm,
gia tài chỉ có cây khế này thôi.
Chim đừng làm rụng hết khế.
Hãy để lại cho tôi một ít,
Tôi bán lấy tiền mà mua gạo chứ!
Lạ thay,
anh vừa giấc lời
Chìm bổng kêu lên thành tiếng người
Ăn một quả,
trả cục vàng
May túi ba gan,
mang đi mà đựng!
Hai vợ chồng người em vô cùng kinh ngạc
Chị vợ nói
Mình ơi,
con chim này biết nói tiếng người lạ quá.
Anh chồng ngẩm nghĩ một lúc rồi bảo
Chim mà biết nói tiếng người thì chắc là chim thần đó Mình à.
Nó nói cái gì kìa?
À để tôi nhớ coi
À ăn một quả trả cục vàng
Mây túi ba gan,
mang đi mà đựng.
Ờ,
mình cứ làm theo lời chim thử coi.
Người vợ bèn đi kiếm vải cũ,
Mây một cái túi vừa đúng ba gan tay.
Tờ mờ sáng hôm sau,
Chim bay đến đón người em.
Thấy anh còn chần chờ, nó dục.
Anh hãy leo lên lưng tôi nhanh lên,
chúng ta phải đi sớm thì mới kịp về trước khi trời tối.
Thấy con chim có vẻ hiền lành,
người em cũng yên tâm phần nào.
Anh đèo lên lưng chim.
Ồ,
lạ chưa?
Lưng nó rộng như tấm phản,
ấm áp,
vững chải làm sao?
Con chìm đập cánh mấy cái rồi từ từ bay lên
chở theo người em trên lưng.
Người vợ nói với theo
Mình ơi! Nhớ về sớm nha mình!
Con chim cổng anh bay qua mấy giải núi cao chập chùng rồi ra tới biển.
Nhìn xuống dưới chỉ thấy một màu xanh biên biếc,
sóng vỗ dập dờn.
Giữa biển khơi,
chợt thấp thoáng một hòn đảo nhỏ.
Chim bay chậm lại rồi từ từ hạ cánh.
Người em bước xuống và sứng sờ vì kinh ngạc.
Trước mặt anh là một cái hang rất rộng,
hát ra ánh sáng vàng lấp lánh.
Chim nói với anh,
anh hãy vào trong hang lượm vàng,
bỏ vô bao đem về.
Nhanh chân lên đi,
Chúng ta phải về nhà trước khi mặt trời lặn đó.
Nghe lời chim,
anh đi vào trong hang thì...
Ôi chào,
biết bao nhiêu là vàng!
Những thỏi vàng ống ánh,
chất cao thành từng đống.
Anh nhặt những thỏi vàng nhỏ bỏ vào bao,
được hai phần túi,
thì vội quay ra nói với chim.
Chim ơi,
chúng ta về thôi.
Trần này vàng đối với tôi là đủ rồi.
Tôi không dám lấy nhiều,
sợ chim chở nặng quá bay không nổi.
Chim lại mời anh lên lưng và bay qua biển rộng bao la,
núi non chập chùng.
Chỉ trong nháy mắt đã về đến nhà.
Vợ chồng anh chưa kịp cám ơn,
chim đã bay đi mất.
Từ ngày ấy,
vợ chồng người em trở nên khá giả.
Họ lại vốn cần cù, chịu khó,
nên nhà,
cửa, ruộng vườn ngày càng rộng rãi,
trâu, bò, gà, vịt đầy chuồn.
Bà con, cô bác trong làng ai cũng yêu mến họ.
Những lúc rỗi rãi công việc,
mọi người lại đến chơi,
chia vui với hai vợ chồng.
Ai cần gì,
vợ chồng anh đều sẵn lòng giúp đỡ,
chẳng ngại hao tốn tiền bạc công sức.
Gặp người nghèo khổ, đói rách,
anh cho thóc,
gạo áo quần.
Gặp người bệnh tật, ốm đau,
anh giúp đỡ thuốc than.
Tiếng lành đồn xa,
chẳng mấy chốt đến tay người anh.
Hắn nghỉ bụng.
Cái thằng này lạ thiệt á.
Hồi cha mất,
mình chia gia tài cho nó đâu có thứ gì đáng giá
ngoài mảnh dường đất đai khô cằn với một cây khế.
Vậy mà bây giờ,
nó giàu tới nổi của ăn không hết,
còn đem cho người khác nữa chứ.
Mình phải đi gặp nó để hỏi cho rõ mới được.
Vợ chồng người em thấy anh đến nhà,
vui mừng chạy ra đón tiếp.
Kìa, anh hai!
Từ hồi cha mẹ mất tới giờ,
bữa nay chúng em mới gặp lại anh.
Anh chị có khỏe không?
Làm ăn thế nào?
Ờ,
anh cũng rất vui khi gặp lại em.
Nè,
em nói thiệt cho anh nghe coi,
tiền bạc ở đâu ra mà em sắm sữa cả một cơ ngơi khang trình?
Một cơ ngơi khang trang như vậy hả?
Chà!
Anh thấy nó còn rộng hơn,
đẹp hơn cả nhà,
cửa, ruộng, giường của cha mẹ chúng ta để lại nữa đó!
Nghe anh hỏi,
người em thật thà kể lại hết mọi việc.
Vợ chồng người anh vốn tính tham lam,
biết chuyện rồi,
đứng ngồi không yên.
Hai vợ chồng bàn với nhau qua nhà người em xin đổi cả cơ ngơi nhà mình để lấy cây khế.
Em à,
nghe anh nói nè,
cha mẹ chúng ta mất sớm,
chỉ còn hai anh em mình với nhau.
Vậy mà em không được hưởng gia tài của cha mẹ,
chỉ có mảnh đất cằn với cây khế này.
Thế này thiệt tội nghiệp.
Anh ngẫm nghĩ thấy thương em quá à,
cho nên muốn nhường lại toàn bộ cơ ngơi mà cha mẹ để lại cho em.
Mau mau dọn về bên đó đi,
còn anh chị sẽ dọn qua bên này.
Vợ chồng người em lúc đầu không muốn đi vì không nở xa ngôi nhà,
mảnh vườn mà mình đã dựng nên từ hai bàn tay trắng.
và nhất là không muốn xa cây khế mà từ lâu đã trở thành người bạn thân thiết của mình.
Nhưng vợ chồng người Anh cứ dỗ ngon dỗ ngọt nằng nì mãi.
Cuối cùng người em cũng đồng ý đổi để anh mình vui lòng.
Từ ngày đổi được mảnh đất có cây khế,
Ngày nào vợ chồng người Anh cũng ra gốc khế ngồi chờ.
Người Anh ngước nhìn những trái khế vàng ươm,
lũng liễn trên cành,
miệng không ngớt lẩm bẩm.
Ôi! chim thần ơi! chim thần!
Người ở đâu?
Hãy mau mau bay tới đây ăn khế,
rồi chở tao ra đảo lấy vàng.
Họ chờ mãi,
chờ mãi.
Cuối cùng,
con chim lạ cũng bay đến.
Chim lại ăn như lần trước,
làm khế rụng vung vãi đầy sân.
Vợ chồng người Anh tranh nhau kể lễ,
bù lu bù loa,
xin chim rủ lòng thương.
Chìm lại bảo,
Ăn một quả trả cục vàng,
May túi ba gan,
mang đi mà đựng.
Vợ chồng người Anh mừng quín,
Vội đi kiếm vải may túi.
Vốn tính tham làm,
người chồng bàn với vợ.
Mình nè,
đã tới được đảo Giàng thì,
thì tội gì mà chỉ mai cái túi có 3 gan.
Mình hãy mai cho tui cái túi 30 gan.
Tui sẽ hốt hết vàng ở cái đảo đó đem về đây.
Sáng sớm hôm sau,
vừa nghe tiếng cánh chim vỗ nhẹ ngoài sân,
người anh đã vội chạy ra tót lên lưng chim ngồi,
rồi dụt chim bay gấp gấp ra đảo.
Khác với lần trước,
Lần này,
chim bay qua rừng núi thì cây cối ngã nghiêng.
Chim bay qua biển rộng thì sóng gió thét gào,
như muốn nhận chìm tất cả.
Ra tới đảo,
chim chưa kịp đáp xuống đất
thì người Anh đã vội vàng nhảy xuống
Vì ánh sáng lấp lánh của vàng làm lóa mắt.
Hắn đã bị vàng làm mê mờ tâm trí đến nổi,
không nghe tiếng chim dặn dò.
Lấy vàng nhanh lên rồi về.
Hôm nay biển động,
sóng tòa gió lớn,
nguy hiểm lắm đó.
Tên thàm làm hí hững vơ vét,
nhét đầy cái túi tòa tướng.
Ồ,
vàng,
vàng, trời ơi!
Trong đời ta chưa bao giờ thấy nhiều vàng đến như vậy.
Ha ha ha, ta sẽ giàu,
sẽ không có kẻ nào giàu bằng ta.
Ha ha ha ha!
Úi trời ơi,
nhiều quá, nhiều quá! Ráng lụm cho nhiều,
nhiều, nhiều nhét cho đầy bao đi!
Hắn còn đang say sưa với những thỏi vàng thì có tiếng chim bên ngoài vọng vào.
Về thôi!
Tối rồi!
Chim phải gọi đến ba lần,
hắn mới ị ạch vát bao vàng đi ra.
Vừa đi,
vừa ráng nhét thêm những thỏi vàng vào lưng quần và tay áo.
Người Anh cùng với đống vàng nặng trịch làm lưng chim oằng xuống.
Chim phải vất vả lắm mới cất cánh lên được.
Đã mấy lần chim bảo người Anh trúc bớt vàng xuống biển đi thì nó mới bay nổi.
Nhưng cái tên tham lam ấy nhất quyết không chịu.
Hắn nói,
Không không,
mày phải chở tao về nhà với cái đống vàng này,
cho tao nhất định không bỏ một miếng vàng nào đâu.
Trời bỗng tối sầm,
gió biển gào thét dữ dội,
Chìm bay càng lút càng yếu đi,
đôi cánh đập nặng nề khó nhọc.
Chìm hét lên với người anh,
Nếu anh không chịu rút bớt vàng xuống,
Thì cả tôi và anh cùng rơi xuống biển đó.
Tôi đuối sức lắm rồi.
Thế nhưng,
tên tham làm vẫn không chịu nghe lời, nghe lời,
chỉ biết ôm khư khư cái túi vàng của mình.
Đúng lúc ấy,
một cơn gió lốc
ao ao xoáy đến,
một trận cuồng phong khủng khiếp nổi lên,
làm chim mất thăng bằng,
nghiêng cánh sang một bên.
Ngay lập tức,
tên tham làm cùng với bao vàng của hắn rơi tòm xuống biển.
Những đợt sóng khổng lồ nhận chim cá người lẫn vàng xuống biển sâu.
Con chim lạ bay vút lên cao.
và mất hút.
Từ đó trở đi,
đã bao nhiêu mùa khế trôi qua,
nhưng người ta không bao giờ thấy
con chim ấy quay lại
để thử lòng người nữa.